20 november 2025

Hoe kunnen gebouwen bijdragen aan sociale verbondenheid?

Hoe kunnen gebouwen bijdragen aan sociale verbondenheid? Die vraag stond centraal in de masterscriptie van Thomas Bronsgeest, die het oeuvre van Geurst & Schulze architecten onderzocht. Zijn conclusie: architectuur moet ruimte bieden voor ontmoeting, eigenaarschap en verandering.

De afgelopen maanden analyseerde Thomas Bronsgeest tien projecten van Geurst & Schulze architecten, waarvan negen in Den Haag. Hij bestudeerde sleutelwerken als Punt & Komma en Vliegerheem, en recentere projecten zoals de Vermeertoren en het Stadhoudersplantsoen.

Zijn aanpak was tweezijdig: archiefonderzoek en gesprekken met bewoners. De persoonlijke verhalen gaven inzicht in hoe gebouwen functioneren – soms al meer dan dertig jaar na oplevering.

Een gevoel van thuis

Een terugkerend thema is de rol van collectieve ruimten, zoals in Vliegerheem, Natalstraat en Urban Villa. Thomas Bronsgeest beschrijft hoe collectieve essentieel zijn voor dagelijkse ontmoetingen. Daarnaast bleken ook technische ingrepen belangrijk, zoals liften en rolstoeltoegankelijke routes, omdat die de woonduur verlengen, en zo de onderlinge banden versterken.

Wat Thomas Bronsgeest ook zag, is dat bewoners hun omgeving actief vormgeven. Ze zetten tafels buiten, hangen vlaggen op, leggen tuintjes aan en passen hun woning aan met trapliften of andere voorzieningen. Deze ingrepen tonen aan dat gebouwen pas echt gaan leven wanneer ze ruimte bieden voor persoonlijke invulling. Architectuur die dat faciliteert, draagt bij aan een gevoel van thuis.

Voorbereid op het onverwachte

Het belangrijkste inzicht uit het onderzoek is dat architecten niet alles kunnen voorzien. Die conclusie loopt samen met een thema dat belangrijk is in het hele werk van Geurst & Schulze architecten. Net omdat architecten niet alles kunnen voorzien, moeten gebouwen voorzien zijn op het onverwachte, en moeten ze noden kunnen beantwoorden die bij oplevering nog niet bestonden. Alleen dan, concludeert ook Thomas Bronsgeest, kunnen ze ook op lange termijn sociale kwaliteit ondersteunen.